Sluiseiland, Gouda:
1e prijs ideeënprijsvraag

jaar: 2007
opdrachtgever: architectuurcentrum GRAP

Molster Stedenbouw heeft samen met landschapsarchitectenbureau Poelmans Reesink de eerste prijs gewonnen van de ideeënprijsvraag voor het Sluiseiland in Gouda.

De opgave bestond uit het genereren van ideeën om het eiland te maken ‘tot een aantrekkelijke en tot de verbeelding sprekende combinatie van wegen, wateren, bebouwing en langzaam verkeersroutes’. Tegelijkertijd moest het eiland de bestaande stad gaan verknopen met de nieuw te bouwen wijk in de naastgelegen Zuidplaspolder.

Het Parc de l’écluse, oftewel het sluispark, is geïnspireerd op het 16e en 17e eeuwse polderlandschap met zijn lusthoven. Op het sluiseiland wordt het verleden, het heden en de toekomst van de polder verbeeld; zowel binnen in museumpaviljoens als buiten in bassins, waterwerken en dijklichamen. Net als in de 17e eeuw wordt civiele techniek op kunstzinnige wijze uitgevoerd. De geplande provinciale weg, de verdubbeling van de sluis en de uitbreiding van de gemaalcapaciteit worden onderdeel van het park.

Het sluiseiland is de aangewezen plek om de bijzonderheden van het Nederlandse landschap te laten zien. Het ligt op het punt waar het Gouwekanaal in de Hollandse IJssel stroomt, temidden van veenpolders, verveningsplassen en droogmakerijen. Tot aan de sluis is er getijdenwerking in de Hollandse IJssel. Het is de meest landinwaarts gelegen plek waar de invloed van de zee waarneembaar is. Vlak naast het eiland ligt de Zuidplaspolder, de laagst gelegen polder van Europa. Een park op het sluiseiland maakt de groenstructuur van Gouda compleet. Het eiland behoudt zijn wijkfunctie, maar krijgt ook aantrekkingskracht op bovenstedelijk niveau. Het wordt een plek van ontspanning, waar je kunt genieten van de prachtige ligging aan de rivier en waar je ook nog wat op kunt steken.

Het ontwerp met de naam Parc de l´écluse (sluispark) werd door de jury gewaardeerd vanwege het perfect uitgevoerde plan. Het plan oogt op het eerste gezicht misschien wat ouderwets, maar blijkt bij nadere bestudering veel moderner dan gedacht. In het park worden de eigenschappen van de plek en de hoogteverschillen in het bijzonder zichtbaar gemaakt en uitgebuit. Sommigen zagen in het plan een vergelijking met de Parijse tuilerieën. Zeker is dat voor de uitvoering van het plan veel durf nodig is. De jury wil met haar keuze het belang van een goed vormgegeven openbare ruimte benadrukken.
 
Klik op beeld voor vergroting
verkaveling
Klik op beeld voor vergroting
plankaart
Klik op beeld voor vergroting
In de tuin van het museum zijn de verschillende stadia van veen zichtbaar
Klik op beeld voor vergroting
Het badencomplex wordt gezuiverd door een helofytenfilter
Klik op beeld voor vergroting
Een waterval toont het hoogteverschil tussen de dijk en de Zuidplaspolder
Klik op beeld voor vergroting
Op de spiegelvijver varen van afstand bestuurbare VOC schepen
Klik op beeld voor vergroting
de bebouwing heeft een zogenaamd ‘recht van opstrek’ en kan in verschillende richtingen groeien